Het is fijn, inderdaad, als je jezelf niet met klotsende oksels, paniekaanvallen en al hakkelend door een sollicitatiegesprek heen hoeft te worstelen. Wat daarbij helpt is zelfverzekerd een gesprek in gaan. Die zelfverzekerdheid begint al bij de manier waarop je tegen een sollicitatiegesprek aankijkt, hoe je je voorbereid op het gesprek en hoe je in de ‘wachtkamer’ zit. Makkelijk gezegd. Maar hoe pak je dat nou aan? Daarvoor geef ik je tips vandaag. Pas ze toe en nail dat gesprek!

Tip 1: Indruk maken

Veel van mijn cliënten vragen zich af hoe ze indruk kunnen maken op hun potentiële nieuwe werkgever. Ze maken zich druk om alle eisen die aan de functie worden gesteld (‘kan ik dit wel waarmaken?’ – ‘waarom hebben ze me überhaupt uitgenodigd?’ – ‘straks val ik door de mand..’) en vragen zich af hoe ze zich kunnen onderscheiden van al hun concurrenten (‘kies mij, kies mij, kies mij!’). Kijk je op deze manier naar dat sollicitatiegesprek, dan kun je wel raden wat dit oplevert: stress!

Anders kijken naar een sollicitatiegesprek

Ik draai ‘em daarom liever om. Wanneer ik voorheen op gesprek ging voor een freelance klus, dan wilde ik te weten komen of we bij elkaar pasten: mijn potentiële nieuwe opdrachtgever en ik. Ik wilde onderzoeken of ik mijn kwaliteiten kwijt zou kunnen in de opdracht. En ik wilde tijdens zo’n gesprek onderzoeken of de klus aan zou sluiten bij mijn visie op aangenaam werken. Wanneer ik had besloten om op gesprek te gaan, dan had ik daar al een vrij aardig beeld bij. Dat wil zeggen: ik dacht dat we een match zouden kunnen zijn. Anders zou ik m’n kostbare tijd nog niet eens verspillen aan een gesprek. De strategie ‘in het wilde weg solliciteren, omdat ik dan maar weg ben bij waar ik nu zit – alles beter dan mijn huidige baan’ valt hier dus af.

Het doel van een sollicitatiegesprek

Het doel van het sollicitatiegesprek is vervolgens: Checken of mijn inschatting klopt. Deze houding, deze manier van kijken, maakt dat ik open en nieuwsgierig een gesprek in ga, dat ik een lijst met vragen klaar heb om te stellen. En last but not least: dat ik kijk naar ‘wat hebben zij mij te bieden’, in plaats van andersom. Alsof de opdrachtgever bij mij op gesprek komt, in plaats van ik bij hen. Resultaat? Je zit relaxed in het gesprek, er zit namelijk geen druk op, je hoeft niets te bewijzen. Zij wel. Namelijk: dat ze een leuke werkgever zijn waar ik voor wil komen werken.

Tip 2: De voorbereiding

Verdiep jezelf in je gesprekspartners. Als je wordt uitgenodigd voor een sollicitatiegesprek en je weet niet wie je gesprekspartners zijn? Vraag er dan gerust naar: ‘Met wie mag ik dan het gesprek voeren?’ Dit zorgt er niet alleen voor dat je jezelf goed kan voorbereiden, maar je laat ook meteen zien dat je geïnteresseerd bent. Namen genoteerd? Haal je gesprekspartners dan door LinkedIn. Kijk naar overeenkomsten: hebben jullie raakvlakken qua opleiding, in het verleden dezelfde werkgevers gehad of gedeelde interesses? Vraag er dan naar op weg naar de lift, dat breekt het ijs. Geen ongemakkelijke stiltes = weg zenuwen = zelfverzekerde start van het gesprek.

Mensen willen gezien en gehoord worden

Plus: mensen voelen zich graag gezien en gehoord. Denk maar eens aan het reisbureau dat een kaartje stuurt om te vragen hoe het is geweest, wanneer je weer terug bent van vakantie.. De meeste mensen zullen dan niet denken: gadver, ga toch weg. Nee, de meeste mensen denken dan: wat attent! Zo werkt het ook wanneer je jezelf verdiept in je gesprekspartner. Ook hij of zij vindt het namelijk leuk om aandacht te krijgen. Wanneer je gaat kijken op iemands LinkedIn profiel, heb je de kans dat ze terugkijken. Dat is alleen maar goed! Kunnen ze meteen even door je aanbevelingen scrollen en jouw leuke profiel foto en pakkende teksten lezen. Zorg daarom wél dat je zelf over een goed profiel beschikt. Zo geef je ook meteen een goede eerste indruk van jezelf.

Tip 3: Power pose

Ook de manier waarop je in “de wachtkamer” zit te wachten tot je wordt opgehaald voor je gesprek, bepaalt hoe zelfverzekerd je het gesprek in gaat. Sociaal psycholoog Amy Cuddy deed hier onderzoek naar. In het dierenrijk maken alfamannetjes zich groot, strekken zich uit en nemen plaats in. Mensen doen dit ook (automatisch) als ze zich machtig voelen. Ze maken zich groot. Denk aan bijvoorbeeld Usain Bolt die over de finish rent, kin omhoog en zijn armen uitgestrekt in een V boven zijn hoofd. Blijkbaar doen we dat automatisch na een overwinning.

De high power pose

Volgens Cuddy doen zelfs kinderen die al vanaf hun geboorte blind zijn dit. Wanneer ze een wedstrijd winnen, strekken ze hun armen in een V-vorm boven hun hoofd, als een soort overwinningsgebaar. Het maakt blijkbaar niet uit of we dit gebaar al kennen van anderen, we maken ons automatisch groot. Die ‘machtige houding’ (Usain Bolt – armen in een V boven je hoofd) noemt Cuddy de ‘high power pose’.

De low power pose

Als we ons bevinden in de buurt van iemand die macht uitstraalt, dus iemand die veel plek inneemt, zoals hierboven beschreven, en wij voelen ons (hierdoor) onzeker, dan maken we onszelf automatisch klein. We slaan onze armen om ons heen, kijken naar beneden of raken onszelf aan in onze nek.

Fake it untill you make it

Cuddy en haar collega’s vroegen zich af of we ons gevoel voor de gek kunnen houden door onze lichaamshouding te ‘faken’. Met andere woorden: als we een ‘high power pose’ aannemen (veel plek innemen, kin omhoog, armen en benen in V-houding), krijgen we dan ook automatisch een machtiger, zelfverzekerder gevoel? Ook al voelen we onszelf in eerste instantie onzeker, zoals vlak voor een sollicitatiegesprek? Het antwoord is dus: ja. We kunnen inderdaad ons gevoel voor de gek houden door een andere lichaamshouding aan te nemen. En wat doen de meeste mensen wanneer ze zitten te wachten tot ze opgehaald worden voor een sollicitatiegesprek? Ineengedoken zitten en op hun telefoon kijken. Een low power pose dus. En dus: een onzeker gevoel. Niet meer doen!

‘Fake it untill you make it’, zo zou Cuddy zou zeggen. Nu zeg ik niet dat je in een overdreven overwinning houding met gestrekte armen boven je hoofd in “de wachtkamer” moet gaan staan, maar neem een zelfverzekerde houding aan (ga rechtop zitten, met twee voeten stevig op de grond en kijk omhoog of vooruit) en je gaat automatisch zelfverzekerder je volgende sollicitatiegesprek in!  Meer weten? Een leuke kijktip: de Ted Talk van Amy Cuddy: Your body language shapes who you are.

 

Deze blog is eerder verschenen op HMV Support en Workerbee

Deze blog is geschreven door:

Rina Vrutaal